EPISODE 1: ANG BABAENG LAGING NAGLALAKAD
Araw-araw bago pa sumikat nang husto ang araw, umaalis na si Mara sa maliit niyang inuupahang kwarto sa gilid ng kalsada. Bitbit niya ang luma niyang bag, suot ang kupas na blouse, at dala ang baong kanin na nakabalot sa plastik. Sampung kilometro ang nilalakad niya papunta sa trabaho bilang office clerk sa isang maliit na publishing warehouse sa lungsod.
Hindi siya naglalakad dahil gusto niyang magpaawa. Naglalakad siya dahil ang pamasahe niya ay kailangan niyang itabi para sa gamot ng kanyang nanay at pambayad sa renta. Kapag umuulan, basa ang laylayan ng pantalon niya. Kapag mainit, nangingitim ang batok niya sa araw. Ngunit hindi siya nagrereklamo.
Sa kanto, madalas siyang makita ng tatlong kapitbahay na sina Lorna, Beth, at Siony. Tuwing dadaan siya, may kasunod na tawa.
“Ayan na naman si Miss Lakad!” biro ni Lorna. “Baka gusto mong sumali sa marathon papuntang opisina!”
Nagtawanan ang dalawa.
Hindi lumingon si Mara. Pinipili niyang ituloy ang hakbang kahit bawat tawa ay parang bato sa dibdib.
Isang umaga, mas malakas ang kanilang pangungutya.
“Mara, bakit hindi ka na lang maghanap ng trabahong malapit? O baka wala talagang tumatanggap sa’yo?” sabi ni Beth.
Napahinto si Mara saglit. Humigpit ang hawak niya sa strap ng bag. Gusto niyang sumagot, pero pinili niyang ngumiti nang mahina.
“May pupuntahan pa po ako,” sabi niya.
“Pupuntahan? Tagumpay?” sabat ni Lorna. “Nasa malayo yata, kaya araw-araw mong nilalakad!”
Muling sumabog ang tawanan.
Nagpatuloy si Mara habang nangingilid ang luha. Hindi nila alam, bawat kilometro ng kanyang nilalakad ay isinusulat niya sa isip. Bawat pangungutya, bawat pagod, bawat sakit ng paa ay nagiging pangungusap sa notebook niya tuwing gabi.
Dahil sa likod ng babaeng pinagtatawanan sa kalsada, may isang manunulat na tahimik na binubuo ang librong maaaring magbago ng kanyang buhay.
EPISODE 2: ANG MGA PAANG PAGOD, ANG KAMAY NA SUMUSULAT
Pagdating ni Mara sa trabaho, madalas ay pawis na pawis na siya. Bago pumasok, naghihilamos siya sa maliit na comfort room, pinupunasan ang sapatos na puno ng alikabok, at inaayos ang sarili na parang walang nangyari. Sa opisina, tahimik lang siyang nag-aayos ng manuscripts, naglalagay ng labels sa kahon ng libro, at sumasagot ng simpleng tawag mula sa mga kliyente.
Walang nakakaalam na habang hawak niya ang mga librong ipinapadala sa iba’t ibang bookstore, may sarili rin siyang pangarap na mailagay ang pangalan niya sa pabalat ng isang libro. Tuwing lunch break, hindi siya nakikipagkwentuhan. Sa halip, binubuksan niya ang maliit na notebook at nagsusulat.
Ang pamagat ng kanyang manuscript: “SAMPUNG KILOMETRO PAPUNTA SA PANGARAP.”
Hindi fiction ang laman nito. Ito ay kwento ng isang babaeng araw-araw lumalakad, hindi para tumakas sa kahirapan, kundi para harapin ito. Isinusulat niya ang sakit ng talampakan, ang bigat ng gutom, ang kahihiyan sa harap ng mga tao, at ang lakas na natutunan niya sa bawat hakbang.
Sa gabi, pag-uwi niya, halos nanginginig na ang tuhod niya sa pagod. Ngunit bago matulog, uupo siya sa maliit na mesa sa ilalim ng dilaw na ilaw. Habang ang ibang tao ay nagpapahinga, siya ay sumusulat. Minsan ay tumutulo ang luha niya sa papel.
“Anak,” sabi ng nanay niyang si Aling Cora isang gabi, “pahinga ka muna. Baka bumigay ang katawan mo.”
Ngumiti si Mara. “Konti na lang po, Nay. Kapag natapos ko ito, baka may magbago.”
Hinawakan ni Aling Cora ang kamay niya. “Kahit walang magbago sa mundo, nagbago ka na. Hindi ka sumusuko.”
Napaluha si Mara, ngunit nagpatuloy siya sa pagsusulat.
Sa labas, naroon pa rin ang kalsadang nilalakad niya araw-araw. Pero sa loob ng kanyang notebook, ang kalsadang iyon ay unti-unting nagiging tulay.
Hindi nila alam, ang babaeng tinatawag nilang kawawa ay gumagawa pala ng kwentong maaaring basahin ng buong mundo.
EPISODE 3: ANG MANUSCRIPT NA NAPANSIN NG MGA PUBLISHER
Isang hapon, habang nag-aayos si Mara ng mga kahon sa warehouse, aksidenteng nahulog ang kanyang notebook mula sa bag. Napulot ito ni Sir Renato, isang matandang editor na minsan nang nagtrabaho sa malaking publishing house. Hindi niya sana bubuksan, ngunit nang makita niya ang unang pahina na may pamagat na “SAMPUNG KILOMETRO PAPUNTA SA PANGARAP,” napahinto siya.
“Mara, sa’yo ito?” tanong niya.
Namula si Mara. “Opo, sir. Pasensya na po.”
“Isinusulat mo ito?”
Hindi siya agad nakasagot. Pakiramdam niya ay nahuli siya sa isang pangarap na hindi pa niya kayang ipagtanggol.
“Opo. Pero personal lang po ‘yan. Hindi pa po maayos.”
Tahimik na tumingin si Sir Renato sa kanya. “Pwede ko bang basahin?”
Nanginginig ang kamay ni Mara nang iabot niya ang notebook.
Kinabukasan, ipinatawag siya ni Sir Renato sa maliit na library ng opisina. Nandoon ang dalawang editor at isang literary scout na bumisita mula abroad.
“Mara,” sabi ni Sir Renato, “hindi mo alam kung gaano kalakas ang sinulat mo.”
Hindi makapaniwala si Mara.
Binuklat ng isang editor ang manuscript. “Simple ang salita, pero tumatama. Hindi ito tungkol lang sa paglalakad. Tungkol ito sa dignidad, kahirapan, babae, trabaho, at tahimik na pagtitiis.”
Ang literary scout naman ay ngumiti. “Stories like this travel across cultures. We want to discuss representation with international publishers.”
Parang nawala ang tunog sa paligid. Si Mara ay napaupo, hawak ang kanyang dibdib.
“International po?” mahina niyang tanong.
Tumango si Sir Renato. “May mga publisher mula Singapore, London, at New York na naghahanap ng ganitong kwento. Totoo. Masakit. May pag-asa.”
Nang araw ding iyon, habang pauwi si Mara, muli siyang dinaanan ng mga kapitbahay.
“O, Miss Lakad!” sigaw ni Lorna. “Hindi ka pa rin ba yumayaman sa kakalakad?”
Sa pagkakataong iyon, tumigil si Mara. Hindi siya sumagot nang masakit. Hindi siya nagyabang. Tumingin lang siya sa kanila at ngumiti.
“Hindi pa,” sabi niya. “Pero malayo na ang narating ko.”
Hindi nila naintindihan ang ibig niyang sabihin. Nagtawanan pa rin sila.
Ngunit sa bag ni Mara, may liham na nagsasabing ang kwentong isinulat niya sa pagod at luha ay pinag-uusapan na ng mga publisher sa buong mundo.
EPISODE 4: ANG PAGHAHARAP SA SILID NG MGA LIBRO
Makalipas ang ilang buwan, inimbitahan si Mara sa isang meeting sa malaking publishing office sa Maynila. Doon niya unang nakita ang mahahabang mesa, mga salaming dingding, at mga taong seryosong nakikinig sa bawat salita niya. Dala niya ang inayos na manuscript, ngayon ay naka-print na nang maayos at may sariling cover proposal.
Habang nakaupo siya sa harap ng mga publisher, hindi niya maiwasang maalala ang mga umagang nilalakad niya ang kalsada habang pinagtatawanan. Naalala niya ang basang sapatos, ang gutom, ang pagod, at ang boses ng mga taong nagsasabing wala siyang mararating.
“Why did you write this book?” tanong ng isang foreign publisher sa video call.
Sandaling tumahimik si Mara. Pagkatapos, nagsalita siya nang buo ang loob.
“Isinulat ko po ito para sa lahat ng taong araw-araw lumalakad nang malayo, hindi lang sa kalsada, kundi sa buhay. Para sa mga taong pinagtatawanan habang lumalaban. Para sa mga babaeng tahimik na nagtitiis dahil may pamilyang umaasa sa kanila.”
Tahimik ang silid.
Binuksan ni Sir Renato ang isang envelope. “Mara, may offer ang tatlong publishing houses. At may interest din para isalin ang libro mo sa ibang wika.”
Napahawak si Mara sa mesa. “Sir… totoo po ba ito?”
Ngumiti si Sir Renato. “Oo. Ang kwento mong isinulat habang pagod ka, ngayon ay may pagkakataong makarating sa buong mundo.”
Hindi napigilan ni Mara ang luha. Sa isip niya, nakita niya ang nanay niyang nagpapanggap na hindi gutom para siya ang makakain. Nakita niya ang sarili niyang naglalakad sa dilim, takot pero patuloy. Nakita niya ang mga kapitbahay na tumatawa, hindi alam na ang bawat tawa nila ay naging tinta sa pahina.
Pag-uwi niya sa kanilang lugar, may dala siyang kontrata. Sakto namang nandoon sina Lorna, Beth, at Siony sa kanto.
“Ayan na si Miss Lakad,” biro ni Beth, pero mahina na ang tawa.
Lumapit si Mara. Sa unang pagkakataon, hindi siya umiwas.
“Salamat po,” sabi niya.
Nagulat sila. “Sa ano?”
“Sa bawat tawa ninyo. Sinama ko po iyon sa libro. Dahil doon, mas naging totoo ang kwento.”
At doon, nawala ang ngiti sa kanilang mga mukha.
EPISODE 5: ANG SAMPUNG KILOMETRONG NAGING DAAN SA BUONG MUNDO
Dumating ang araw ng book launch. Ginawa ito sa isang malaking library na puno ng ilaw, bulaklak, at mga taong hawak ang unang kopya ng libro ni Mara. Sa harap, nakalagay ang pamagat: “SAMPUNG KILOMETRO PAPUNTA SA PANGARAP.”
Nandoon si Aling Cora, nakaupo sa unang hanay, suot ang pinakamaayos niyang bestida. Hindi niya mapigilang umiyak habang nakikita ang anak niyang dating umuuwi na pagod at sugatan ang paa, ngayon ay tinatawag sa entablado bilang author.
Nang magsalita si Mara, nanginginig ang boses niya.
“Marami pong nagtanong kung bakit hindi ako sumuko,” simula niya. “Ang sagot po ay simple. May mga taong umaasa sa akin. At may mga pangarap na kahit pagod na pagod ka na, patuloy pa ring kumakatok sa puso mo.”
Tumingin siya sa kanyang ina.
“Nay, bawat hakbang ko po noon, para sa inyo. Bawat pahinang isinulat ko, galing sa lakas na natutunan ko sa inyo.”
Napahagulgol si Aling Cora.
Sa likod ng silid, naroon sina Lorna, Beth, at Siony. Tahimik sila. Wala nang tawa. Hawak nila ang kopya ng libro, at sa isang kabanata, nabasa nila ang eksenang halos kapareho ng mga araw na pinagtawanan nila si Mara.
Pagkatapos ng programa, lumapit sila.
“Mara,” sabi ni Lorna, nanginginig ang boses, “patawad. Hindi namin alam ang pinagdadaanan mo.”
Tumitig si Mara sa kanila. Hindi galit ang mata niya. Pagod lang, ngunit payapa.
“Pinapatawad ko kayo,” sabi niya. “Pero sana, huwag na kayong tumawa sa taong lumalakad. Hindi ninyo alam kung gaano kalayo ang pinanggalingan niya, at kung gaano kalayo pa ang kaya niyang marating.”
Napaiyak si Beth. Yumuko si Siony.
Makalipas ang ilang buwan, nailabas ang libro ni Mara sa iba’t ibang bansa. Isinalin ito sa maraming wika. Maraming mambabasa ang nagpadala ng liham, nagsasabing nabigyan sila ng lakas ng kwento ng babaeng naglakad araw-araw hanggang makarating sa pangarap.
At kahit kaya na niyang sumakay ng kotse, minsan ay pinipili pa rin ni Mara ang maglakad.
Hindi na dahil wala siyang pamasahe.
Kundi para alalahanin na ang bawat hakbang na minsang pinagtawanan ay siya palang nagdala sa kanya sa buong mundo.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag pagtawanan ang paghihirap ng iba dahil hindi mo alam ang dahilan ng kanilang sakripisyo.
- Ang pagod, sakit, at pangungutya ay maaaring gawing inspirasyon sa paglikha ng mas magandang kinabukasan.
- Hindi hadlang ang kahirapan sa taong may determinasyon at malinaw na pangarap.
- Ang tunay na tagumpay ay mas matamis kapag pinaghirapan sa katahimikan.
- Bawat hakbang, kahit mabagal, ay mahalaga kung patungo ito sa pangarap.
Kung naantig kayo sa kwentong ito, LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA comment section sa facebook page post.
