EPISODE 1: ANG TAONG HINDI NIYA PINANSIN
Maingay ang kalsada sa tapat ng terminal. May mga jeep na busina nang busina, mga tindero na sumisigaw ng paninda, at mga taong nagmamadaling sumakay pauwi. Sa gitna ng lahat, mabilis ang lakad ni Roberto, isang lalaking maayos ang bihis, may dalang maliit na bag, at halatang ayaw maabala.
Habang naglalakad siya, may payat na lalaking lumapit sa kanya. Gusgusin ang damit nito, bitbit ang malaking lumang sako sa balikat at isang paper bag na may makukulay na balot.
“Kuya,” mahinang tawag ng lalaki, “paano po pumunta sa Barangay San Isidro?”
Napalingon si Roberto. Sandali siyang napatingin sa mukha ng lalaki. Parang pamilyar. Ngunit dahil sa itsura nito—payat, maitim sa araw, marumi ang damit, at tila pagod na pagod—agad niyang inilihis ang tingin.
“Hindi ko alam,” malamig niyang sagot.
Pero alam niya ang direksyon.
Tumalikod siya agad, tila ayaw niyang mapagkamalang kakilala ng lalaki. Sa isip niya, baka may makakita. Baka isipin ng iba na may kaibigan siyang mukhang pulubi. Kaya nagpatuloy siya sa paglalakad, habang ang lalaki ay naiwan sa gilid ng kalsada, hawak pa rin ang paper bag.
Ilang hakbang pa lang ang layo ni Roberto nang may narinig siyang boses.
“Berto?”
Natigilan siya.
Matagal na niyang hindi naririnig ang tawag na iyon. Iyon ang tawag sa kanya ng mga kaibigan niya noong bata pa siya—noong naglalaro pa sila sa putikan, nangungupit ng mangga, at sabay nangangarap sa ilalim ng lumang puno ng akasya.
Dahan-dahan siyang lumingon.
Ang payat na lalaking tinanggihan niya ay nakatingin sa kanya, may lungkot ngunit may mahinang ngiti sa mukha.
“Ako ’to,” sabi nito. “Si Lando.”
Parang may malamig na kamay na humawak sa dibdib ni Roberto.
Si Lando.
Ang batang minsang nagbigay sa kanya ng baon noong wala siyang pagkain. Ang kaibigang minsang sumalo sa kanya noong pinagtatawanan siya ng mga kaklase. Ang taong matagal na niyang hindi nakita—at ngayon ay nagpanggap siyang hindi kilala.
EPISODE 2: ANG KAIBIGANG NAKALIMUTAN
Hindi agad nakapagsalita si Roberto. Nakatingin lang siya kay Lando, habang unti-unting bumabalik sa isip niya ang mga alaala ng kabataan. Noon, pareho silang mahirap. Pareho silang naglalakad papuntang paaralan na butas ang tsinelas. Pareho silang may baong asin at mantika kapag walang ulam. Ngunit sa kanilang dalawa, si Lando ang mas mapagbigay.
Kapag may ekstrang pandesal si Lando, hinahati niya iyon kay Roberto. Kapag may proyekto sa school, si Lando ang tumutulong maghanap ng lumang karton. Kapag pinapagalitan si Roberto dahil walang pambayad sa contribution, si Lando ang tahimik na nag-aabot ng barya.
Ngunit lumipas ang panahon. Nakapagtrabaho si Roberto sa lungsod. Nagkaroon ng maayos na buhay, asawa, at dalawang anak. Unti-unti niyang iniwan ang mga lumang tao sa kanyang alaala. Kasama roon si Lando.
“Lando…” mahina niyang sabi. “Ikaw pala ’yan.”
Ngumiti si Lando, kahit kita sa mata niya ang sakit. “Oo, Berto. Kanina pa kita nakilala. Kaya nga ako lumapit. Nagtatanong lang sana ako ng daan.”
Napayuko si Roberto. “Pasensya na. Hindi ko agad—”
“Hindi mo agad nakilala?” mahinahong tanong ni Lando.
Hindi makasagot si Roberto. Dahil pareho nilang alam na hindi iyon ang totoo. Nakilala niya ito, kahit kaunti. Ngunit pinili niyang magkunwari.
Tumingin si Roberto sa dala ni Lando. “Ano ’yang mga dala mo?”
Napatingin si Lando sa paper bag at sa ilang nakabalot na regalo. “Para sa mga bata.”
“Saang bata?”
Nagulat si Lando sa tanong. “Sa mga anak mo, Berto.”
Parang tumigil ang mundo ni Roberto.
“Ano?”
Dahan-dahang inilapag ni Lando ang paper bag sa bangketa. “Tuwing Pasko, nagpapadala ako ng regalo sa kanila. Hindi ko lang sinasabi kung kanino galing. Pinapadaan ko kay Aling Nena dati, tapos nitong mga huling taon, sa kapitbahay n’yo.”
Nanlaki ang mata ni Roberto.
Naalala niya ang mga regalong dumarating tuwing Pasko—mga laruang simple, damit, coloring book, tsinelas, at minsan ay sobre na may kaunting pera. Akala niya noon, galing iyon sa kung sinong kamag-anak ng asawa niya. Hindi niya kailanman hinanap kung sino ang nagpapadala.
Si Lando pala.
Ang lalaking tinanggihan niya sa kalsada.
EPISODE 3: ANG MGA REGALONG WALANG PANGALAN
Naupo si Roberto sa gilid ng bangketa, parang nanghina ang tuhod. Hindi niya maalis ang tingin sa mga regalong hawak ni Lando. May isang maliit na kahon na may pulang ribbon, isang paper bag na may laruan, at ilang gamit na halatang pinag-ipunan.
“Bakit?” tanong ni Roberto, hirap ang boses. “Bakit mo ginagawa ’yan?”
Napangiti si Lando, ngunit puno ng lungkot. “Kasi naalala ko tayo noon.”
“Ano’ng ibig mong sabihin?”
“Noong bata tayo, lagi mong sinasabi na kapag nagkaanak ka, ayaw mong maranasan nila ang Paskong walang regalo. Naalala mo?”
Napapikit si Roberto. Oo. Naalala niya. Isang Pasko noon, habang nakaupo sila sa labas ng simbahan, umiiyak siya dahil lahat ng kaklase niya may bagong laruan, siya wala. Si Lando ang umupo sa tabi niya at ibinigay ang sarili nitong laruang kahoy.
“Sa’yo na,” sabi ni Lando noon. “Para pareho tayong may Pasko.”
At ngayon, makalipas ang maraming taon, si Lando pa rin pala ang tahimik na gumagawa ng paraan para hindi mawalan ng saya ang mga anak niya.
“Akala ko kasi,” sabi ni Lando, “baka nakakalimutan mong maging masaya sa Pasko dahil sa dami ng problema. Kaya kahit konti ang kita ko, nagtatabi ako. Hindi naman mahal ang mga regalo. Pero sana, kahit papaano, may ngiti ang mga bata.”
Hindi na napigilan ni Roberto ang luha. “Lando, bakit hindi ka nagpakilala?”
Umiling si Lando. “Hindi ko ginawa para makilala. Ginawa ko kasi kaibigan kita.”
Mas lalo iyong tumusok sa puso ni Roberto. Siya, na maayos na ang buhay, ay nagawang talikuran ang kaibigan dahil lamang sa itsura nito. Samantalang si Lando, kahit hirap pa rin, kahit payat, kahit pagod sa araw-araw na paglalako at pamamasada, ay hindi nakalimot sa kanya.
Sa paligid, may ilang bata at kapitbahay na napapatingin. May isang batang lalaki na lumapit at ngumiti kay Lando.
“Tito Lando, kayo po ulit?” tanong nito.
Napalingon si Roberto.
“Kilala mo siya?”
“Opo,” sagot ng bata. “Siya po ’yung nagbibigay ng regalo sa amin kapag Pasko. Mabait po siya.”
Parang lalo pang nadurog ang puso ni Roberto.
Ang lalaking hindi niya gustong makitang kasama sa daan, kilala pala ng mga bata bilang taong nagbibigay ng saya.
At siya, na tinulungan noon, ang unang tumalikod.
EPISODE 4: ANG PAGHINGI NG TAWAD SA GILID NG KALSADA
Tumayo si Roberto, nanginginig ang kamay. Hinarap niya si Lando, ngunit hindi niya alam kung paano sisimulan ang paghingi ng tawad. Ang mga salitang “pasensya na” ay parang kulang na kulang sa bigat ng ginawa niya.
“Lando,” sabi niya, basag ang boses. “Pinahiya kita. Hindi man ako nagsalita ng masama, pero mas masakit yata ang ginawa ko. Nagkunwari akong hindi kita kilala.”
Tahimik si Lando.
“Tinulungan mo ako noon,” patuloy ni Roberto. “At hanggang ngayon, tinutulungan mo pa rin ang pamilya ko. Pero ako… nang makita kitang payat, marumi, at naghahanap ng direksyon, inisip ko kung ano ang sasabihin ng ibang tao. Nahiya ako sa’yo. Pero ang totoo, ako ang dapat ikahiya.”
Nangingilid na rin ang luha ni Lando. “Berto, hindi ko naman kailangan ng kapalit.”
“Pero kailangan mong marinig ang tawad ko,” sagot ni Roberto. “Kailangan mong marinig na mali ako. Maling-mali ako.”
Sa sandaling iyon, lumapit ang asawa ni Roberto na si Mila, kasama ang kanilang dalawang anak. May nakapagsabi pala sa kanila na may eksena sa kalsada. Pagdating nila, agad nakilala ng mga bata si Lando.
“Tito Lando!” sigaw ng bunsong si Carlo.
Tumakbo ang bata at yumakap sa payat na lalaki. Napahagulhol si Roberto nang makita iyon. Ang anak niyang halos hindi niya tinuruang magpasalamat, kusang yumakap sa taong palihim na nagbigay sa kanila ng saya.
“Papa,” tanong ng panganay na si Ella, “si Tito Lando po ba talaga ang nagbibigay ng gifts sa amin?”
Hindi agad nakasagot si Roberto. Lumuhod siya sa harap ng anak. “Oo, anak. Siya ang nagbibigay. At hindi man lang natin siya napasalamatan nang maayos.”
Tumingin si Ella kay Lando, saka marahang sinabi, “Thank you po, Tito. Akala po namin galing kay Santa.”
Napangiti si Lando habang umiiyak. “Okay lang, anak. Basta masaya kayo.”
Hindi na nakatiis si Roberto. Lumapit siya at niyakap si Lando nang mahigpit. Sa gitna ng maingay na kalsada, habang dumadaan ang jeep at nagmamadali ang mga tao, humagulhol siya sa balikat ng kaibigang minsan niyang itinanggi.
“Patawarin mo ako,” paulit-ulit niyang sabi. “Patawarin mo ako.”
Tinapik ni Lando ang likod niya. “Pinapatawad na kita, Berto. Pero sana, huwag mo nang talikuran ang taong minsan mong nakasama sa hirap.”
At ang pangungusap na iyon ay habambuhay nang mananatili sa puso ni Roberto.
EPISODE 5: ANG PASKONG MAY TUNAY NA REGALO
Mula sa araw na iyon, nagbago si Roberto. Hindi niya hinayaang matapos ang lahat sa paghingi ng tawad lamang. Inanyayahan niya si Lando sa kanilang bahay. Pinakain nila ito nang maayos, pinahinga, at kinamusta ang buhay na matagal na nilang hindi napag-usapan.
Doon nalaman ni Roberto na hindi madali ang pinagdaanan ng kaibigan. Nawalan ito ng asawa, nagkasakit, at napilitang magtrabaho kahit mahina ang katawan. Ngunit kahit ganoon, hindi nito nakalimutang magtabi ng kaunti kada buwan para sa mga regalo ng mga anak ni Roberto.
“Bakit mo pa rin ginawa?” tanong ni Mila habang umiiyak.
Ngumiti si Lando. “Kasi noong bata kami, kami ni Berto ang nagkakaintindihan kapag walang-wala. Ayokong maramdaman ng mga anak niya ang lungkot na naranasan namin noon.”
Napahawak si Roberto sa dibdib. Sa harap niya ay hindi isang mahirap na lalaking dapat ikahiya. Naroon ang pinakamayamang uri ng tao—ang taong kahit salat, marunong magbigay.
Pagsapit ng Pasko, hindi na lihim ang regalo. Sama-sama silang namili, nagbalot, at namigay din sa ibang batang walang natatanggap. Sa unang pagkakataon, isinama ni Roberto ang kanyang mga anak sa pamimigay.
“Anak,” sabi niya kay Ella at Carlo, “ang tunay na regalo ay hindi laging nasa kahon. Minsan, nasa taong hindi ka kinalimutan kahit nakalimutan mo siya.”
Sa simpleng salu-salo sa kalsada, nakaupo si Lando sa gitna ng mga bata. Payat pa rin siya, simple pa rin ang suot, ngunit iba na ang tingin sa kanya ng lahat. Hindi na siya ang lalaking nanghihingi ng direksyon. Siya ang kaibigang nagpakita ng direksyon sa puso ni Roberto.
Lumapit si Roberto sa kanya, dala ang isang maliit na regalo.
“Ano ito?” tanong ni Lando.
“Hindi bayad,” sabi ni Roberto. “Pasasalamat. At pangako na simula ngayon, hindi ka na muling mag-iisa.”
Nangingilid ang luha ni Lando habang binubuksan ang regalo. Isang bagong bag, bagong damit, at isang framed picture nilang dalawa noong bata pa sila—nakangiti, marumi ang tuhod, ngunit masaya.
Napahawak si Lando sa larawan. “Akala ko nakalimutan mo na ito.”
Umiling si Roberto. “Nakalimot ako sandali. Pero salamat dahil hindi ka bumitaw.”
Nagyakap silang muli, habang ang mga bata ay nagtatawanan sa paligid. At sa gabing iyon, natutunan ni Roberto na ang tunay na pagkakaibigan ay hindi sinusukat sa itsura, estado, o layo ng narating sa buhay.
Sinusukat ito sa kung sino ang nananatiling nagbibigay, kahit walang nakakakita.
MGA ARAL SA BUHAY
- Huwag ikahiya ang taong nakasama mo noong panahon ng hirap, dahil sila ang saksi sa tunay mong pinagmulan.
- Ang tunay na kaibigan ay nagbibigay hindi para makilala, kundi dahil hindi siya nakakalimot magmahal.
- Huwag husgahan ang tao batay sa itsura, damit, o kalagayan sa buhay.
- Minsan, ang pinakamahirap sa paningin ng mundo ang siya palang pinakamayaman sa kabutihan.
- Ang paghingi ng tawad ay dapat may kasamang pagbabago at pagbabalik ng respeto sa taong nasaktan.
Kung naantig ka sa kuwentong ito, LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA comment section sa facebook page post.
