EPISODE 1: ANG MGA BARYANG ISA-ISANG BINILANG
“Ma’am, baka puwedeng bilisan natin. Ang haba na ng pila.”
Napayuko si Aling Mercy, limampu’t walong taong gulang, habang isa-isang inilalagay sa stainless counter ng grocery ang mga baryang galing sa maliit niyang coin purse.
Lima.
Sampu.
Dalawampu.
Halos nanginginig ang mga daliri niya sa pagbilang.
Sa harap niya ay kakaunti lamang ang binili: isang kilong bigas, kaunting pechay, isang tray ng manok, dalawang lata ng sardinas, at maliit na supot ng prutas.
“Ma’am, kulang pa po ng forty-eight pesos,” mahinang sabi ng cashier na si Joy.
Agad muling kinapa ni Mercy ang bag.
Wala na siyang papel na pera.
Puro barya na lang.
Sa likod niya, may babaeng napatawa.
“Grabe naman. Grocery tapos isang toneladang barya ang pambayad.”
May isang lalaki pang bumulong, “Kung kulang ang pera, bawasan na lang sana agad.”
Narinig iyon ni Mercy.
Hindi siya lumingon.
Patuloy lamang siyang nagbilang.
Isa.
Dalawa.
Lima.
May ilang baryang tig-iisang piso na nakabalot pa sa maliit na piraso ng tissue.
“Pasensya na po,” sabi niya sa cashier. “Matagal ko po kasing inipon ito.”
“Okay lang po, Ma’am,” sagot ni Joy.
Ngunit ang supervisor sa kabilang counter ay nagsimulang mainip.
“Joy, bilisan natin. Peak hour.”
Nang marinig iyon, nagmadaling pumili si Mercy kung ano ang ibabalik.
“Yung mansanas na lang po tanggalin.”
“Ma’am, kailangan n’yo po ba talaga lahat ng iba?”
Tumingin siya sa tray ng manok.
Nangilid ang luha niya.
“Opo.”
“May handaan po ba?”
Hindi agad sumagot si Mercy.
Hinawakan niya ang maliit na papel na nakatupi sa kanyang bag.
Listahan iyon na isinulat ng asawa niyang si Mang Nardo ilang araw bago ito muling maospital.
“Paborito ko sana bago ako mawalan ng gana kumain,” biro nito noon.
Akala ni Mercy, marami pa silang panahon.
Ngunit kaninang umaga, tumawag ang ospital.
Mahina na raw si Mang Nardo.
Kung may gusto pa itong kainin, dalhin na raw niya ngayong gabi.
Kaya inipon ni Mercy ang lahat ng barya mula sa garapon sa bahay.
At habang pinagtatawanan siya ng mga tao sa pila—
wala ni isa sa kanila ang nakakaalam na ang simpleng grocery na iyon ay hindi ordinaryong hapunan.
Maaaring iyon na ang huling hapunan nilang mag-asawa.
EPISODE 2: ANG LISTAHAN NI MANG NARDO
Napansin ni Joy na may papel na nahulog mula sa bag ni Aling Mercy.
“Ma’am, nahulog po ito.”
Pinulot niya iyon.
Bago niya maibalik, aksidenteng nabasa niya ang ilang nakasulat:
Tinolang manok. Pechay. Mainit na kanin. Isang mansanas kung kaya.
Sa ibaba ay may sulat-kamay:
“Mercy, huwag kang gumastos nang sobra. Basta ikaw ang kasama ko, sapat na.”
Napatingin si Joy sa matandang babae.
“Ma’am… para kanino po ito?”
Napahawak si Mercy sa dibdib.
“Sa asawa ko.”
“May sakit po ba siya?”
Tumango siya.
“Cancer.”
Biglang nawala ang ingay sa paligid ng cashier.
Narinig ng babaeng tumawa kanina ang sagot.
Unti-unting nawala ang ngiti nito.
“Matagal na po ba?” tanong ni Joy.
“Halos dalawang taon.”
Nanginig ang boses ni Mercy.
“Naubos na halos ang ipon namin sa gamot. Ibinenta namin ang maliit naming tricycle. Pati singsing namin, naisanla ko na.”
Tumingin siya sa mga barya.
“’Yan na lang ang natira sa garapon namin.”
Dahan-dahan niyang ipinaliwanag na dati, gabi-gabi silang sabay kumakain ni Nardo sa maliit nilang mesa.
Kahit tuyo at kamatis lang, masaya sila.
Kapag may sweldo si Nardo bilang karpintero, bumibili ito ng manok at nagluluto si Mercy ng tinola.
“Paborito niya,” sabi niya.
Ngunit nitong mga nakaraang buwan, halos wala nang ganang kumain ang asawa.
Hanggang noong nakaraang gabi, mahina itong bumulong:
“Mercy, kapag nakauwi ako, gusto ko ng tinola mo.”
Hindi na nakauwi si Nardo.
Dinala siya sa ospital kinabukasan.
At ilang oras bago pumunta si Mercy sa grocery, tumawag ang nurse.
“Kung may gusto po siyang makain, dalhin n’yo na.”
Nang sabihin iyon ni Mercy, napahawak si Joy sa bibig.
Ang lalaki sa likod na nagreklamo ay yumuko.
“Ma’am,” mahina niyang sabi, “sorry po.”
Umiling si Mercy.
“Wala naman kayong alam.”
Mas lalo silang nahiya.
Tinignan ni Joy ang kabuuang halaga.
Pagkatapos ay tahimik niyang inilabas ang sariling wallet.
“Hindi po kailangang ibalik ang mansanas.”
Nagulat si Mercy.
“Hija, huwag.”
Ngunit ngumiti si Joy habang naluluha.
“Please po.”
At nang makita iyon ng ibang nasa pila—
isa-isang may lumapit.
May nagdagdag ng limampung piso.
May nag-abot ng isang daan.
At ang babaeng unang tumawa—
siya ang tahimik na bumili ng maliit na basket ng prutas para kay Mang Nardo.
EPISODE 3: ANG HAPUNANG DINALA SA OSPITAL
“Ma’am Mercy, ihahatid na po namin kayo.”
Nagulat siya nang sabihin iyon ng grocery manager.
May isa sa mga empleyadong may sasakyan na nag-alok na ihatid siya sa ospital dahil gabi na at mabigat ang mga dala.
“Hindi na po kailangan.”
“Kailangan po,” sagot ni Joy. “Baka naghihintay na si Sir.”
Nang marinig iyon, napahigpit ang hawak ni Mercy sa grocery bags.
Pagdating nila sa ospital, sinalubong sila ng nurse.
“Mrs. Reyes?”
“Opo. Kumusta po ang asawa ko?”
Hindi agad sumagot ang nurse.
“Gising pa po siya. Pero mahina.”
Nagmamadaling pumasok si Mercy.
Nakahiga si Mang Nardo, may oxygen tube sa ilong at halos hindi na maidilat nang maayos ang mga mata.
“Nardo…”
Dahan-dahang bumaling ang matanda.
“Mercy?”
Lumapit siya at hinawakan ang kamay nito.
“Dinalhan kita ng tinola.”
Mahina itong ngumiti.
“Talaga?”
“Oo. At may mansanas pa.”
Napatawa nang bahagya si Nardo.
“Mayaman na tayo.”
Napaluha si Mercy.
Sa tulong ng nurse, naghanda sila ng maliit na mangkok.
Kaunti lamang ang kinain ni Nardo.
Isang kutsara ng sabaw.
Munting piraso ng manok.
At dalawang subo ng kanin.
Pero sa bawat subo, nakatingin siya kay Mercy.
“Pareho pa rin lasa,” mahina niyang sabi.
“Hindi ako nagbago ng timpla.”
“Good.”
“Pagaling ka para makapagluto pa ako.”
Hindi sumagot si Nardo.
Sa halip, hinawakan niya nang mahigpit ang kamay ng asawa.
“Mercy…”
“Ano?”
“Sorry.”
“Bakit?”
“Hindi kita nabigyan ng magandang buhay.”
Napailing si Mercy habang umiiyak.
“Sinong nagsabi?”
“Wala tayong malaking bahay. Wala tayong ipon.”
Lumapit siya sa asawa.
“Pero binigyan mo ako ng apatnapung taon na may kasama akong gumising.”
Tumulo ang luha ni Nardo.
“Mas mahal iyon kaysa bahay.”
Napangiti ang matanda.
Maya-maya, inilabas ni Mercy ang mansanas.
“Gusto mo?”
Umiling si Nardo.
“Iuwi mo.”
“Bakit?”
“Para bukas, may pagkain ka.”
Napahagulhol si Mercy.
Kahit halos wala nang lakas—
siya pa rin ang iniisip ng asawa.
At nang gabing iyon, habang magkahawak ang kanilang kamay, sinabi ni Nardo ang pinakahuling hiling:
“Kapag wala na ako… huwag mong tipirin ang sarili mo gaya ng pagtitipid mo para sa akin.”
EPISODE 4: ANG HULING SUBO
Bandang alas-tres ng madaling-araw, nagising si Mercy sa marahang pagtawag ng nurse.
“Ma’am…”
Agad siyang tumayo.
Napansin niyang bumagal ang paghinga ni Nardo.
“Nardo?”
Binuksan ng matanda ang mga mata.
Hinahanap nito ang kamay niya.
Mabilis niya iyong hinawakan.
“Nandito ako.”
Mahina itong ngumiti.
“Salamat sa tinola.”
Napahagulgol si Mercy.
“Magluluto pa ako bukas.”
Hindi na sumagot nang diretso si Nardo.
Sa halip ay tumingin sa kanya nang matagal.
Parang kabisado nito ang bawat linya ng kanyang mukha.
“Apatnapung taon,” bulong nito.
“Oo.”
“Bitin.”
Natawa si Mercy sa gitna ng pag-iyak.
“Napakatagal na nga.”
“Bitin pa rin.”
Hinaplos niya ang kamay ng asawa.
Maya-maya, marahang pumikit si Nardo.
At hindi na muling dumilat.
Tahimik na umiyak si Mercy habang nakasandal ang noo sa kamay nito.
Walang sigaw.
Walang eksena.
Isang mahabang paghikbi lamang mula sa babaeng nawalan ng taong kasama niyang humarap sa halos buong buhay.
Kinabukasan, nalaman ni Joy ang nangyari.
Dumating siya sa ospital kasama ang ilang grocery employees.
Nakita nilang nakaupo si Mercy sa hallway, hawak ang plastic bag na may natitirang mansanas.
“Ma’am…”
Tumayo si Joy at niyakap siya.
“Naabutan po ba niya ang pagkain?”
Tumango si Mercy.
“Kumain siya.”
“Salamat sa Diyos.”
“Konti lang.”
Ngumiti si Mercy habang umiiyak.
“Pero sinabi niyang pareho pa rin daw ang lasa.”
Doon napaluha si Joy.
Lumapit din ang babaeng tumawa kay Mercy sa grocery. Hinanap pala nito ang ospital matapos magtanong sa manager.
“Aling Mercy…”
Napatingin siya rito.
“Patawad po talaga.”
Umiling si Mercy.
“Tapos na iyon.”
“Hindi ko po makalimutan. Pinagtawanan ko kayo dahil barya ang pambayad.”
Hinawakan niya ang kamay ng matanda.
“Hindi ko alam na bawat baryang binibilang ninyo ay para sa huling pagkain ng asawa ninyo.”
Ngumiti si Mercy nang malungkot.
“Hindi naman talaga tungkol sa barya.”
Napatingin ang babae.
“Ang mahalaga… umabot ako.”
At iyon ang pangungusap na nagpaiyak sa lahat.
Dahil minsan, hindi kailangang maging marangya ang huling regalo.
Kailangan lamang makarating—
habang may oras pa.
EPISODE 5: ANG MANSANAS NA HINDI NIYA KINAIN
Makalipas ang ilang buwan, bumalik si Aling Mercy sa parehong grocery.
May dala na naman siyang maliit na coin purse.
Nang makita siya ni Joy, agad itong lumabas mula sa counter.
“Ma’am Mercy!”
Nagyakapan sila.
“Kumusta na po kayo?”
“Eto. Unti-unti.”
Napansin ni Joy na may basket si Mercy na puno ng tinapay, noodles, canned goods, at ilang prutas.
“May handaan po?”
Umiling siya.
“May pupuntahan ako.”
Saan?
Sa charity ward ng ospital kung saan namatay si Nardo.
Mula nang mawala ang asawa, tuwing katapusan ng buwan ay nag-iipon si Mercy ng kaunting pera. Hindi malaki.
Minsan dalawang daan.
Minsan tatlong daan.
Bumibili siya ng simpleng pagkain para sa bantay ng mga pasyenteng kapos.
“Bakit po ninyo ginagawa ’yan?” tanong ni Joy.
Tumingin si Mercy sa mga mansanas.
“Dahil alam ko kung ano ang pakiramdam ng magbilang ng huling barya habang mahal mo ang taong nasa ospital.”
Pagdating niya sa ward, may nakita siyang batang babae na nakaupo sa labas ng isang silid.
“Bakit ka umiiyak?”
“May sakit po si Papa.”
“Nasaan Mama mo?”
“Wala na po.”
Tahimik na umupo si Mercy sa tabi niya.
Inabot niya ang isang mansanas.
“Para sa’yo.”
Nagpasalamat ang bata.
Nang makita iyon ni Mercy, biglang bumalik sa isip niya ang gabing sinabi ni Nardo:
“Iuwi mo. Para bukas, may pagkain ka.”
Napatingin siya sa langit sa labas ng bintana.
“Nardo,” bulong niya, “naipamigay ko na ’yung mansanas natin.”
Napangiti siya habang tumutulo ang luha.
Hindi na niya kayang ibalik ang asawa.
Hindi na niya maihahanda rito ang tinola tuwing gabi.
Pero maaari niyang ipasa sa ibang tao ang kabutihang natanggap niya noong pinakamabigat na gabi ng kanyang buhay.
At iyon ang ginawa niya.
Bawat baryang dati niyang ikinahihiya—
ngayon ay iniipon niya nang may pagmamalaki.
Dahil natutunan niyang hindi maliit ang baryang nagagamit para sa taong nangangailangan.
At hindi maliit ang simpleng hapunang niluto nang may pagmamahal.
MORAL LESSON
Huwag pagtawanan ang taong nagbabayad ng barya, bumibili lamang ng kaunti, o paulit-ulit na nagbibilang ng pera. Hindi natin alam kung saan galing ang bawat pisong hawak niya at kung sino ang hinihintay niyang maiuwian.
Ang perang maliit sa atin ay maaaring huling ipon ng iba.
Ang ordinaryong pagkain para sa atin ay maaaring huling hapunan ng isang taong mahal na mahal nila.
At ang ilang minutong ginugol natin sa paghihintay ay maaaring walang halaga kumpara sa bigat na dinadala ng taong nasa harap natin.
Maging mabait bago natin malaman ang buong kuwento—dahil minsan, kapag nalaman natin ang dahilan, huli na para bawiin ang masasakit na salitang nasabi natin.
Kung naantig kayo sa kuwento nina Aling Mercy at Mang Nardo, huwag kalimutang LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA COMMENT SECTION SA FACEBOOK PAGE POST.
I-comment ninyo: “HINDI NATIN ALAM ANG LABAN NG BAWAT TAO, KAYA PILIIN NATIN ANG MAGING MABAIT.”
At i-SHARE ang kuwentong ito bilang paalala na habang may panahon pa, ihanda natin ang paboritong pagkain, sabihin ang “mahal kita,” at yakapin ang taong mahal natin—dahil may mga simpleng hapunang hindi na natin mabibigyan ng pangalawang pagkakataon.
