EPISODE 1: ANG KASYER NA INIWASAN SA LINYA
Mahaba ang pila sa supermarket nang gabing iyon. Sweldo day, kaya halos lahat ng cashier ay punong-puno ng customer. May mga nanay na may cart ng grocery, may estudyanteng may dalang instant noodles, at may mga empleyadong pagod na pagod galing trabaho.
Sa counter number five, tahimik na nakaupo si Lara, isang batang cashier na nakasuot ng berdeng apron. Mabilis ang kamay niya sa pag-scan ng items, ngunit kapansin-pansin ang pagod sa mukha niya. Sa ilalim ng counter, nakasiksik ang ilang makapal na libro: Remedial Law, Civil Procedure, at isang notebook na puno ng sulat-kamay.
Sa kanyang isang tenga, may maliit na wireless earphone. Hindi iyon para makinig ng kanta. Habang nagtatrabaho, pinakikinggan niya ang recorded lectures para sa bar exam review. Bawat pahinga sa pagitan ng customer, mabilis niyang sinusulyapan ang notes niya.
“Rule 45… petition for review…” mahina niyang inuulit habang naglalagay ng resibo sa paper bag.
Dumating si Mark, isang lalaking halatang iritado. Bitbit niya ang basket na puno ng imported snacks at alak. Nang makita niyang si Lara ang cashier, napakunot ang noo niya.
“Iyan ang cashier?” bulong niya sa kasama. “Mukhang antok na antok. Baka magkamali pa sa sukli.”
Tumingin siya sa pila sa kabilang counter. Mas mahaba iyon, pero mas matanda ang cashier at mukhang mas “experienced” sa paningin niya. Kaya kahit siya na ang susunod kay Lara, bigla siyang umatras.
“Doon na lang ako,” sabi niya, malakas para marinig. “Ayokong ma-delay sa baguhan.”
Narinig iyon ni Lara. Saglit siyang natigilan, ngunit hindi siya nagsalita. Pinindot niya lang ang register, ngumiti sa susunod na customer, at nagpatuloy.
Hindi alam ni Mark na ang babaeng iniwasan niya dahil akala niya’y mabagal at walang alam ay halos hindi natutulog sa loob ng ilang buwan—nagtatrabaho sa araw, nag-aaral sa gabi, at nangangarap na maging abogado.
At hindi rin niya alam na makalipas ang isang buwan, ang pangalan ni Lara ang isa sa pinakamalakas na ipapalakpak sa buong bansa.
EPISODE 2: ANG MGA LIBRONG NAKATAGO SA ILALIM NG COUNTER
Pagkatapos ng shift, alas-onse na ng gabi. Habang ang ibang empleyado ay nagmamadaling umuwi, si Lara ay naiwan sa maliit na locker area. Hinubad niya ang apron, pinunasan ang pawis sa noo, at maingat na kinuha ang mga libro mula sa ilalim ng counter.
“Lara, uuwi ka na ba?” tanong ng kasamahan niyang si Beth.
“Sandali lang,” sagot niya. “Tapusin ko lang itong lecture.”
Napatingin si Beth sa makapal na libro. “Hindi ka ba napapagod? Eight hours ka sa cashier, tapos review pa?”
Ngumiti si Lara, kahit halatang namumugto ang mata. “Pagod. Pero mas nakakapagod isipin na baka hindi ko matupad ang pangarap ni Papa.”
Ang ama ni Lara ay dating tricycle driver. Pangarap nitong magkaroon ng anak na abogado, hindi para yumaman, kundi para may tumulong sa mga taong hindi kayang lumaban. Ngunit isang taon bago ang bar exam, pumanaw ito dahil sa sakit. Naiwan kay Lara ang pangako: ipagpapatuloy niya ang laban.
Wala silang malaking ipon. Kaya kahit law graduate na siya, kailangan niyang magtrabaho bilang cashier para may pambayad sa review materials, pamasahe, pagkain, at renta. Sa umaga, nagbabasa siya bago pumasok. Sa break time, nagsasagot siya ng practice questions. Sa gabi, habang tulog na ang karamihan, nakikinig siya sa lectures gamit ang wireless earphone.
Minsan, inaasar siya ng ilang customer.
“Cashier ka lang, bakit may law book?”
“Baka akala niya judge siya.”
“Mag-focus ka na lang sa sukli.”
Masakit iyon, pero tinatanggap niya nang tahimik. Hindi dahil mahina siya, kundi dahil alam niyang ang laban niya ay hindi kailangang ipaliwanag sa lahat.
Kinabukasan, muling dumaan si Mark sa supermarket. Nakita niyang nasa counter pa rin si Lara. Napansin niya ang earphone at notebook.
“Ayan na naman,” sabi niya sa kaibigan. “Nagtatrabaho pero may ibang ginagawa. Kaya ako, hindi talaga pipila diyan.”
Narinig iyon ni Lara.
Sa loob niya, may konting kirot.
Pero sa halip na masaktan nang tuluyan, hinawakan niya ang maliit na larawan ng ama sa loob ng ID holder niya.
“Pa,” bulong niya, “konti na lang.”
EPISODE 3: ANG GABING HALOS SUMUKO SI LARA
Habang papalapit ang bar exam, mas lalong bumigat ang katawan at isip ni Lara. May mga araw na nagkakamali siya sa pagbibilang ng paninda dahil halos wala siyang tulog. May mga gabi na umiiyak siya habang nakasakay sa jeep, yakap ang bag na puno ng libro. May mga umagang hindi niya alam kung paano pa niya kakayanin.
Isang gabi, matapos siyang pagalitan ng customer dahil natagalan nang ilang segundo ang resibo, nagtago siya sa stockroom at umiyak.
“Hindi ko na kaya,” bulong niya sa sarili. “Baka hindi talaga para sa akin ito.”
Kinuha niya ang cellphone at tiningnan ang lumang video ng kanyang ama. Kuha iyon noong graduation niya sa law school. Sa video, nakangiti ang tatay niya habang nagsasabing, “Anak, kahit gaano kabigat, huwag kang hihinto. Hindi ka namin pinag-aaral para lang magkaroon ng titulo. Pinag-aaral ka namin para malaman mong may karapatan kang mangarap.”
Doon muling napaiyak si Lara. Ngunit iba na ang luha niya. Hindi na iyon luha ng pagsuko, kundi luha ng pagbangon.
Kinabukasan, pumasok siya sa trabaho na may dalang mas makapal na reviewer. Sa bawat customer, nakangiti siya. Sa bawat scan ng item, sa isip niya ay nagrerecite siya ng legal provisions. Kapag walang pila, sinusulat niya sa notebook ang mga doctrine na kailangan niyang tandaan.
Dumating muli si Mark. Sa pagkakataong ito, napansin niyang may libro sa ilalim ng counter ni Lara. Nakita niya ang title: Civil Procedure. Napangisi siya.
“Cashier na abogado?” biro niya. “Malayo pa ‘yan.”
May ilang customer na nakarinig at natawa nang mahina.
Ngunit isang matandang babae sa likod ng pila ang sumaway. “Anak, huwag kang tumawa sa taong nagsisikap. Baka isang araw, siya ang tutulong sa mga taong tulad natin.”
Napahiya sandali si Mark, pero hindi siya umamin. Lumipat na naman siya ng linya.
Si Lara naman ay yumuko lamang at nagpatuloy. Ngunit sa loob niya, tumatak ang sinabi ng matanda.
Baka nga isang araw, hindi na siya ang iiwasan sa counter.
Baka isang araw, siya ang hahanapin ng mga taong nangangailangan ng hustisya.
EPISODE 4: ANG PANGALANG LUMABAS SA LISTAHAN
Dumating ang araw ng resulta. Nasa supermarket si Lara, nasa gitna ng shift, nang biglang nag-ingay ang cellphone ni Beth.
“Lara!” sigaw nito mula sa customer service area. “Lara, lumabas na ang bar exam results!”
Nanlamig ang buong katawan ni Lara. Parang tumigil ang ingay ng scanner, plastic bag, at boses ng mga customer. Hindi siya makalapit agad. Nanginginig ang tuhod niya.
“Hindi ko kaya tingnan,” sabi niya.
Hinawakan ni Beth ang kamay niya. “Ako ang titingin.”
Nagtipon ang ilang empleyado sa paligid. Pati ang guard ay lumapit. Si Lara ay nakatayo sa tabi ng counter, hawak ang rosaryong iniwan ng kanyang ama. Tumutulo na ang luha niya kahit wala pang balita.
Ilang segundo pa, biglang napasigaw si Beth.
“LARA! PASADO KA!”
Parang bumigay ang tuhod ni Lara. Napaupo siya sa silya, tinakpan ang mukha, at humagulgol. Ngunit hindi pa tapos si Beth.
“Wait… Lara… top passer ka! Nasa top ten ka!”
Napalakas ang iyakan ng mga empleyado. May pumalakpak. May yumakap sa kanya. May customer na napahinto sa pila at nakisigaw ng pagbati.
Ang cashier na minsang iniwasan dahil akala nila ay mabagal at walang alam ay isa pala sa pinakamataas ang marka sa buong bansa.
Sa mismong sandaling iyon, pumasok si Mark sa supermarket. Nagulat siya sa ingay. “Anong meron?” tanong niya.
Sumagot ang guard, nakangiti. “Si Miss Lara, cashier namin. Top passer sa bar exam.”
Natigilan si Mark.
Tiningnan niya si Lara—ang babaeng paulit-ulit niyang iniwasan, pinagtawanan, at minamaliit. Ngayon, umiiyak ito habang hawak ang maliit na larawan ng ama.
Lumapit ang store manager at inabot ang mikropono ng announcement system.
“Mga customer,” sabi nito, nanginginig sa tuwa, “ipinagmamalaki po naming ibalita na ang aming cashier na si Lara Mendoza ay isa sa top passers ng bar exam.”
Nagpalakpakan ang buong supermarket.
At si Mark, sa gitna ng palakpakan, ay hindi makatingin nang diretso.
Dahil ngayon niya naintindihan na may mga taong tahimik na lumalaban habang hinuhusgahan ng mundo.
EPISODE 5: ANG KASYER NA NAGING ABOGADA
Makalipas ang ilang araw, bumalik si Lara sa supermarket—hindi na bilang cashier on duty, kundi bilang bisita. Suot niya ang simple ngunit maayos na damit, hawak ang bouquet na bigay ng mga kasamahan, at nakasabit pa rin sa bag ang lumang ID holder kung saan nakalagay ang larawan ng kanyang ama.
Nagtipon ang staff sa harap ng counter number five. Doon siya nagsimula, doon siya umiyak, doon siya nag-review habang nagsisilbi sa mga customer. Ngayon, doon din siya nagpaalam.
“Hindi ko makakalimutan ang counter na ito,” sabi ni Lara, luhaan. “Dito ko natutunan na puwedeng magtrabaho ang katawan habang nangangarap ang puso. Dito ko natutunan na kahit maliit ang tingin ng iba sa trabaho mo, hindi ibig sabihin maliit ang pangarap mo.”
Napaluha ang mga kasamahan niya.
Dahan-dahang lumapit si Mark, hawak ang isang paper bag. Hindi na mayabang ang mukha niya. “Attorney Lara,” sabi niya, nahihiya, “patawad. Ilang beses kitang iniwasan sa pila. Pinagtawanan pa kita. Hindi ko alam ang pinagdadaanan mo.”
Tiningnan siya ni Lara. Hindi galit ang mata niya, pero may lungkot na mahirap itago.
“Sir,” mahinahon niyang sagot, “hindi n’yo kailangang malaman na magiging abogado ako bago n’yo ako respetuhin. Kahit cashier lang ako habambuhay, karapat-dapat pa rin akong igalang.”
Napayuko si Mark. “Tama ka. Patawad.”
Tinanggap ni Lara ang paghingi niya ng tawad. Pagkatapos, binuksan niya ang paper bag. Nandoon ang isang bagong set ng highlighters at notebook.
“Para sa susunod n’yong laban,” sabi ni Mark. “Baka marami pa kayong matulungan.”
Napangiti si Lara habang umiiyak. Tumingala siya at bumulong, “Pa, abogado na ako.”
Sa araw na iyon, hindi lang siya nagpaalam sa counter. Iniwan niya roon ang aral na ang taong tahimik sa likod ng trabaho ay maaaring may pangarap na mas malaki kaysa inaakala ng iba.
MORAL LESSON: Huwag maliitin ang tao dahil sa kanyang trabaho o itsura. Hindi mo alam kung anong laban ang kinakaharap niya, kung anong pangarap ang binubuo niya, at kung gaano kalayo ang mararating ng kanyang tiyaga. Ang respeto ay hindi dapat ibinibigay lamang kapag matagumpay na ang tao—dapat ibigay ito kahit nagsisimula pa lang siya.
Kung naantig ka sa kwentong ito, LIKE, SHARE, AT MAG COMMENT SA COMMENT SECTION ng ating Facebook page post. Ikaw, naranasan mo na bang maliitin habang tahimik kang lumalaban para sa pangarap mo?
