EPISODE 1: ANG UPUANG DALA NG ISANG AMA
Punô ng puting bulaklak at mahihinang ilaw ang malaking covered court ng Barangay San Roque. Naroon ang mga guro, magulang, opisyal, at dating mag-aaral upang dumalo sa pagkilala sa mga kabataang nagbigay ng karangalan sa kanilang bayan.
Sa gitna ng mga bisitang nakasuot ng magagarang damit, dumating si Mang Isko—isang payat at pawisang karpintero na nakasuot ng kupas na polo. Bitbit niya ang isang luma at mabigat na upuang kahoy. Marami na itong gasgas, maluwag ang isang paa, at kupas na ang barnis.
Napatingin sa kaniya ang mga bisita.
“May mga upuan naman dito, Tatay,” sabi ng isang usher. “Hindi ninyo kailangang magdala.”
“Dito po ako uupo,” mahinang sagot ni Mang Isko.
Nagtawanan ang ilang bisita.
“Baka hindi nagtitiwala sa monoblock!”
“Baka gusto niyang ipakita ang paninda niya!”
Hindi sumagot ang ama. Mahigpit lamang niyang hinawakan ang sandalan ng upuan, na para bang natatakot siyang may kumuha nito.
Lumapit ang event coordinator na si Ma’am Clarissa.
“Nay—este, Tatay, nakakahiya po sa programa ang ganiyang lumang upuan. Ilagay na lang natin sa likod.”
“Pakiusap po,” sagot ni Mang Isko. “Ito po ang dapat nasa harap.”
Napakunot ang noo ng coordinator. “May mga VIP po sa unahan. Hindi puwedeng bara-bara ang ayos.”
Sa gitna ng pagtatalo, lumapit ang principal na si Dr. Valdez. Tiningnan niya ang upuan at ang matandang halos maiyak habang pinipigilang kunin iyon ng mga usher.
“Bakit napakahalaga nito?” tanong niya.
Dahan-dahang hinaplos ni Mang Isko ang kahoy na sandalan. Sa gilid nito ay may maliliit na guhit na tila sinadyang ukitin ng isang bata.
“Sir,” basag ang boses niya, “ito po ang huling upuang ginamit ng anak kong si Noel bago siya namatay.”
Biglang natahimik ang paligid.
Si Noel ang estudyanteng pinararangalan sa araw na iyon—isang binatang nagligtas sa tatlong bata mula sa nasusunog na silid-aralan, ngunit hindi na nakalabas nang buhay.
At ang seremonya palang iyon ay hindi lamang pagkilala sa kaniyang kabayanihan.
Ito rin ang unang pagkakataong haharap si Mang Isko sa bakanteng entabladong hindi na maaakyatan ng kaniyang anak.
EPISODE 2: ANG ANAK NA LAGING NAKAUPO SA GILID
Dahan-dahang inilagay ni Mang Isko ang lumang upuan sa bakanteng puwesto sa unang hanay. Walang sinuman ang nagtangkang alisin iyon. Ang mga kaninang tumatawa ay napayuko habang nagsisimulang magtanong ang mga tao tungkol kay Noel.
Labingwalong taong gulang si Noel at graduating student ng San Roque Technical School. Tahimik siya, mahiyain, at bihirang makisama sa mga kaklaseng gumagastos sa mall o kainan. Pagkatapos ng klase, dumidiretso siya sa maliit na pagawaan ng ama upang tumulong gumawa ng mesa at upuan.
Ang lumang upuang dala ni Mang Isko ang unang ginawa nilang mag-ama nang magkasama.
“Hindi pantay ang paa, Pa,” sabi noon ni Noel habang natatawa.
“Ganiyan talaga kapag unang gawa,” sagot ng ama. “Basta matibay at kayang sumalo ng pagod, may halaga iyan.”
Mula noon, iyon ang ginagamit ni Noel sa pag-aaral. Doon siya gumagawa ng assignments, naghahanda para sa exams, at natutulog minsan habang nakasandal sa mesa.
Nang wala silang pambayad sa internet, nag-aaral siya sa lumang modules. Kapag nawalan ng kuryente, inilalabas niya ang upuan sa tapat ng poste upang magbasa sa ilalim ng streetlight.
Isang araw bago ang sunog, sinabi ni Noel sa ama na nakapasa siya sa scholarship ng isang kilalang engineering school.
“Pa, kapag naging engineer ako, gagawan kita ng pagawaan na hindi tumutulo ang bubong.”
Ngumiti si Mang Isko. “Kahit hindi mo ako gawan, sapat nang makita kitang makapagtapos.”
Kinabukasan, habang may school activity, nagkaroon ng short circuit sa lumang classroom. Mabilis kumalat ang apoy. Nakalabas na sana si Noel, ngunit narinig niyang may tatlong batang naiwan sa loob.
Bumalik siya.
Isa-isang niyang nailabas ang mga bata sa bintana, ngunit nang subukan niyang sumunod, bumagsak ang bahagi ng kisame.
Sa ospital, ang huling sinabi niya sa ama ay mahina ngunit malinaw:
“Pa, ilagay mo po ang upuan ko sa graduation. Para kahit wala ako, parang nakaupo pa rin ako sa tabi mo.”
Iyon ang dahilan kung bakit bitbit ni Mang Isko ang upuan.
Hindi upang manggulo.
Kundi upang tuparin ang huling hiling ng anak na hindi na makaupo roon kailanman.
EPISODE 3: ANG MGA UKIT SA SANDALAN
Bago magsimula ang programa, lumapit kay Mang Isko ang adviser ni Noel na si Teacher Grace. Namumugto ang kaniyang mga mata habang maingat niyang tinitingnan ang upuan.
“May mga nakaukit pala rito,” sabi niya.
Sa kahoy na sandalan ay may maliliit na pangalan: Mika, Ben, at Lino—ang tatlong batang iniligtas ni Noel. May mga marka ring hugis bahay, apoy, at isang munting graduation cap.
Hindi alam ni Mang Isko kung kailan ginawa iyon ng anak.
Lumapit ang isa sa mga nailigtas na bata, ang sampung taong gulang na si Mika. May hawak siyang papel at nanginginig habang nakatingin sa upuan.
“Si Kuya Noel po ang nag-ukit niyan,” sabi niya. “Ginawa niya po noong may community workshop dito.”
Ikinuwento ni Mika na ilang linggo bago ang sunog, tinuruan sila ni Noel gumawa ng simpleng gamit mula sa lumang kahoy. Sinabi nitong ang mga batang kapos ay hindi dapat mahiyang gamitin ang mga luma, dahil maaaring maging matibay ang bagay kapag binigyan ng panahon at pag-aalaga.
“Sinabi rin po niya,” pagpapatuloy ng bata, “‘Kapag may panganib, huwag ninyong iwan ang isa’t isa.’”
Napahawak si Mang Isko sa bibig.
Lumapit din sina Ben at Lino. May dala silang maliit na kahon. Sa loob nito ay nakita ang notebook ni Noel na nakuha mula sa kaniyang locker matapos ang sunog.
Sa huling pahina ay may nakasulat:
“Kapag nakapagtapos ako, gusto kong gumawa ng libreng reading chairs para sa mga batang walang maayos na lugar sa pag-aaral. Sana walang batang kailangang mag-aral sa sahig o matulog sa malamig na semento.”
Sa ilalim nito ay may simpleng drawing ng upuang dala ni Mang Isko.
Napaupo ang ama at niyakap ang notebook. Sa loob ng mga nakaraang linggo, pakiramdam niya ay namatay kasama ni Noel ang lahat ng pangarap nila. Ngunit ngayon, unti-unti niyang nakikitang may iniwang direksiyon ang anak.
Ang upuang pinagtawanan ng mga bisita ay hindi pala simpleng lumang gamit.
Ito ang unang modelo ng pangarap ni Noel—isang munting proyektong gustong magbigay ng lugar sa bawat batang nangangarap.
Lumapit si Dr. Valdez at ipinahayag na ihihinto muna nila ang nakahandang programa.
“Hindi sapat na bigyan natin si Noel ng medalya,” sabi niya. “Kailangan nating ipagpatuloy ang bagay na hindi niya natapos.”
Sa pagkakataong iyon, tumayo ang buong audience.
Wala nang tumatawa sa lumang upuan.
Ang ilan ay umiiyak habang pinagmamasdan ang kahoy na minsang sumalo sa pagod, pangarap, at huling mga gabi ng isang kabataang bayani.
EPISODE 4: ANG MEDALYANG WALANG MAGSUSUOT
Tinawag si Mang Isko sa entablado upang tanggapin ang posthumous Medal of Courage para kay Noel. Mabagal siyang naglakad habang buhat ang lumang upuan. Ayaw niya itong iwan dahil iyon ang tanging bagay na nagbibigay sa kaniya ng pakiramdam na kasama pa rin niya ang anak.
Sa gitna ng entablado, inilagay niya ang upuan sa tabi niya. Iniabot ni Dr. Valdez ang medalya, ngunit hindi agad iyon tinanggap ng ama.
“Sir,” umiiyak niyang sabi, “pwede bang dito na lang natin isabit?”
Itinuro niya ang sandalan.
“Diyan po nakaupo si Noel noong sinabi niyang balang araw ay magsusuot siya ng medalya sa graduation.”
Dahan-dahang isinabit ng principal ang medalya sa upuan. Nang kumalansing ang medalya sa kahoy, parang may pumutok na lungkot sa dibdib ng buong bulwagan.
Napahagulhol si Mang Isko.
“Anak,” sabi niya habang nakaluhod sa harap ng upuan, “nandito na ang medalya mo. Pero bakit hindi ikaw ang nagsusuot?”
Maraming magulang ang hindi nakapagpigil ng luha. Maging ang mga bisitang unang nangutya ay lumapit pagkatapos at humingi ng tawad.
Isa sa kanila ang mayamang negosyanteng si Mr. Villarama, na kanina’y tumawa sa lumang upuan.
“Mang Isko, patawarin ninyo ako,” sabi niya. “Tiningnan ko ang kahoy at hindi ang kuwentong dala nito.”
Hindi nanumbat ang ama.
“Hindi po ninyo alam,” sagot niya. “Pero sana sa susunod, huwag agad tawanan ang taong may dalang luma. Minsan, alaala na lang iyon ng taong nawala.”
Pagkatapos, umakyat sa entablado ang tatlong batang iniligtas ni Noel. Isa-isa nilang hinawakan ang upuan.
“Kuya Noel,” sabi ni Mika, “kami po ang tatapos sa pangarap ninyo.”
Inanunsyo ng school board ang pagbuo ng Noel’s Chair Project. Gagamitin ang donasyon upang gumawa ng reading chairs at study tables para sa mahihirap na estudyante. Si Mang Isko ang mamumuno sa paggawa, kasama ang mga technical students na minsang tinulungan ng kaniyang anak.
Sa gitna ng malakas na palakpakan, hindi ngumiti agad ang ama.
Tinitigan niya lamang ang bakanteng upuan.
Dahil kahit gaano karami ang medalya, proyekto, at papuri, walang makapapalit sa tunog ng boses ni Noel na tumatawag sa kaniya ng “Pa.”
EPISODE 5: ANG UPUANG HINDI NA KAILANMAN MAGIGING BAKANTE
Makalipas ang isang taon, binuksan ang bagong community learning center sa Barangay San Roque. Sa loob ay may mahigit dalawang daang upuan at mesa na ginawa mula sa recycled wood. Bawat isa ay may maliit na ukit:
PARA SA BATANG MAY PANGARAP—MULA KAY NOEL.
Si Mang Isko ang gumawa ng unang limampung upuan gamit ang lumang mga kagamitan nila ng anak. Hindi niya binago ang orihinal na upuan ni Noel. Nanatili itong gasgas, hindi pantay, at kupas. Inilagay iyon sa gitna ng learning center sa loob ng isang malinaw na lalagyan.
Nakasabit pa rin sa sandalan ang Medal of Courage.
Sa pagbubukas ng center, naroon sina Mika, Ben, at Lino. Lumaki silang may dalang alaala ng binatang nagsakripisyo upang mabuhay sila. Nang tanungin kung ano ang gusto nilang maging, sabay-sabay silang sumagot na nais nilang tumulong sa iba gaya ni Noel.
Lumapit si Mika kay Mang Isko at iniabot ang isang graduation photograph. Nasa larawan ang tatlong bata, nakatayo sa tabi ng lumang upuan.
“Kapag kami po ang nagtapos,” sabi niya, “dala namin ang pangarap ni Kuya Noel.”
Niyakap sila ni Mang Isko. Hindi niya napigilan ang luha.
Pagkatapos, lumapit siya sa upuan at marahang hinawakan ang sandalan.
“Anak,” bulong niya, “akala ko noong mawala ka, magiging bakante na habambuhay ang upuang ito. Pero ngayon, nakikita kong maraming batang uupo dahil sa pangarap mo.”
Sa kaniyang guniguni, parang nakita niya si Noel na nakaupo roon—nakangiti, may hawak na libro, at suot ang medalya na matagal niyang pinangarap.
“Pa,” tila bulong ng alaala, “hindi po ako nawala. May ginagawa pa tayong mga upuan.”
Napayuko si Mang Isko at napangiti sa gitna ng mga luha.
Ang aral ng kuwentong ito: Huwag pagtawanan ang taong may dalang luma, payak, o kakaibang bagay. Maaaring iyon ang huling alaala niya sa isang mahal sa buhay. Ang tunay na halaga ng isang bagay ay hindi nasusukat sa kinis, presyo, o itsura, kundi sa pagmamahal at kuwentong nakakabit dito. Higit sa lahat, ang kabutihan ng taong pumanaw ay patuloy na nabubuhay kapag ipinagpapatuloy natin ang kaniyang pangarap.
Kung naantig kayo sa kuwento nina Mang Isko at Noel, huwag kalimutang LIKE, SHARE, AT MAG-COMMENT SA COMMENT SECTION ng Facebook page post. Ibahagi ito upang mas maraming tao ang matutong huwag agad manghusga, pahalagahan ang alaala ng mga mahal sa buhay, at ipagpatuloy ang kabutihang iniwan nila.
